ช่วงนี้ในบ้านเรามีกระแสวิพากษ์วิจารณ์โครงการรถไฟฟ้าความเร็วสูงกันพอสมควร จากกรณีที่มีการเปิดเผยว่าต่อรองกันไปต่อรองกันมา ส่วนหนึ่งของรถไฟจะกลายร่างจากรางคู่เป็นรางเดี่ยว พร้อมกับคมวาทะกระฉ่อนว่ารางเดี่ยวก็วิ่งไปถึงจีนได้ไม่มีปัญหา นี่ไม่นับว่าจากโครงการรถไฟความเร็วสูงกลายเป็นความเร็วปานกลาง และงบประมาณที่ใช้ในการก่อสร้างสูงกว่าข้อเสนอในรัฐบาลชุดก่อน

โดยสามัญสำนึกปกติใครไม่คลางแคลงใจหรือตั้งคำถามก็ประหลาดแล้ว ต่อให้เป็นกองเชียร์เผด็จการก็เเถอะ

หากกล่าวในระดับโลกดูเหมือนว่ารเรากำลังอยู่ในยุคการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีการขนส่งอย่างขมักเขม้น หลายประเทศที่มีทีเทคโนโลยีรถไฟความเร็วสูงพยายามพัฒนาและแข่งขันกันอย่างหนัก นอกจากเรื่องรถไฟ เรายังเห็นความก้าวหน้าของรถไร้คนขับซึ่งหากเรียกให้ตรงกว่าน่าจะเป็นรถที่ไม่ต้องอาศัยคนขับเพราะมันจะขับไปเอง มีทั้งแบบขนส่งส่วนบุคคลและขนส่งสาธารณะที่เริ่มทดลองวิ่งกันแล้ว

อีกหนึ่งอย่างที่เป็นระบบขนส่งมวลชนที่อาจกล่าวได้ว่าเป็นแนวคิดก้าวหน้ากว่าใครเขาก็คือระบบการขนส่งไฮเปอร์ลูป

ระบบนี้อธิบายง่ายๆ คือการขนส่งผ่านท่อความดันต่ำเกือบเป็นสุญญากาศ ตัวยานหรือรถที่ขนผู้โดยสารซึ่งเรียกกันในภาษาอังกฤษว่าพ็อด (pod) จะอยู่ในท่อแล้ววิ่งไปด้วยความเร็วสูงสุดได้ถึงประมาณ 1,200 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

นั่นหมายความว่าจากกรุงเทพฯถึงเชียงใหม่ก็จะอยู่ในราวๆ 35 นาที เป็นระบบที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และต้นทุนถูกกว่าการสร้างทางรถไฟ

ฟังดูเป็นอนาคตที่อาจจะไกลอยู่สักหน่อยสำหรับบ้านเรา

ต้นคิดระบบขนส่งไฮเปอร์ลูปที่จุดกระแสขึ้นมาก็คืออีลอน มัสค์ มหาเศรษฐีที่มีคนบอกว่าเขาคือโทนี สตาร์ค แห่งไอรอน แมน แต่ก็มีคนบอกว่าโทนี สตาร์คในหนังใหญ่นั่นแหละที่เก็บเอาความเป็นอีลอน มัสค์ในโลกจริงไปใส่

มัสค์เป็นพวกที่เรียกกันว่าฟิวเจอริสติกที่เล่นกับเทคโนโลยีล้ำสมัย ก้าวไปก่อนสังคมหลายก้าว รถไฟฟ้าเทสลาที่ประสบความสำเร็จจากการปลุกปล้ำของเขาเดี๋ยวนี้คนทั้งโลกรู้จักกันแล้วไม่ว่าจะมีโอกาสได้ใช้หรือไม่ หรือสเปซเอ็กซ์ บริษัทเทคโนโลยีด้านการบินและอวกาศที่โด่งดังและได้รับการกล่าวขวัญถึงอยู่เนืองๆ ในฐานะบริษัทเอกชนที่มุ่งสู่อวกาศ โดยมีเป้าหมายไกลถึงขั้นขนคนไปยังดาวอังคาร

มัสค์นำเสนอเค้าโครงของระบบขนส่งไฮเปอร์ลูปเมื่อปลายปี 2012 มันเริ่มแพร่หลายในปี 2013 แม้ว่าในตอนแรกนั้นเขาจะออกตัวว่าไม่มีวัตถุประสงค์ที่จะพัฒนามาใช้ในเชิงพาณิชย์ แต่เค้าโครงที่เสนอก็ค่อนข้างสมบูรณ์แบบ มีรายละเอียดเทคโนโลยี (ซึ่งเปิดเป็นโอเพ่นซอร์สด้วย) รวมทั้งเส้นทาง และงบประมาณพร้อมสรรพ

ไม่ใช่เพียงแค่ความคิดที่เอ่ยออกมาจากปากในที่สาธารณะเฉยๆ

และหลังจากนั้นก็สานต่อแนวคิดให้เป็นรูปเป็นร่างมาเรื่อยๆ มีการจัดให้นักศึกษาด้านวิศวกรรมเข้าแข่งขันกันออกแบบยานต้นแบบสำหรับทดสอบวิ่งจริงในท่อไฮเปอร์ลูปที่จะสร้างขึ้นติดกับสำนักงานใหญ่สเปซเอ็กซ์

ถึงตอนนี้โครงการประกวดได้ทีมผู้ชนะมาแล้วเป็นทีมนักศึกษาจากเอ็มไอที (สถาบันเทคโนดลยีแมสซาชูเสทส์) ในขณะที่โครงการสร้างท่อไฮเปอร์ลูปสำหรับการทดสอบก็เป็นจริงแล้วอีกขั้น

เมื่อต้นเดือนมกราคมที่ผ่านมา สเปซเอ็กซ์คัดเลือกได้บริษัทที่จะเข้ามาดำเนินการก่อสร้างไฮเปอร์ลูป เทสต์ แทรคต์ แม้ระยะทางสั้นเพียง 1 ไมล์ แต่นี่ก็แปลว่าความฝันเริ่มถูกเปลี่ยนให้เป็นจริงในขั้นต้นกันแล้ว การก่อสร้างกำหนดจะเริ่มต้นภายในฤดูใบไม้ผลิปีนี้

ไม่นานเราก็คงได้เห็นกัน อาจจะเห็นก่อนเราทำวิจัยไม้ตียุงไฟฟ้ากันเสร็จก็ได้ (ฮา)

ศิริพงษ์ วิทยวิโรจน์
แลไปข้างหน้า
มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับศุกร์ 11 กุมภาพันธ์ 2559

Share on Facebook